Denetimli Serbestlik.

Denetimli serbestlik; şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmeleri için ihtiyaç duyulan hizmet, program ve kaynakların sağlandığı, yeniden suç işlenmesini önlemeyi ve toplumun korunmasını amaçlayan bir infaz sistemidir. Ceza sisteminin en yaygın şekli olan hapis cezasının aksine denetimli serbestlik sistemi, kişinin hürriyetini tam olarak sınırlandırmamakta; bireye, ceza infaz kurumu dışında bir fırsat sunmakta, kendisi hakkında belirlenen yükümlülük ve programlara uygun hareket ederek, cezasının infazını ceza infaz kurumunda değil, toplumla ilişiğinin koparılmadan dışarıda gözetim altında geçirmesini sağlamaktadır. Burada kazanılan başarının doğrudan topluma yansıyacak olması, denetimli serbestlik faaliyetlerini daha da özel ve önemli kılmaktadır. Ülkemizde denetimli serbestlik sistemi, 20 Temmuz 2005 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu ile çağdaş ceza infaz sistemindeki yerini almıştır. Bu kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere, 15 Ağustos 2005 tarihinde Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığı kurulmuş, denetimli serbestlik ile koruma hizmetlerine ilişkin danışma organı olarak Bakanlıkta Denetimli Serbestlik Hizmetleri Danışma Kurulu oluşturulmuş ve adalet komisyonunun bulunduğu 133 merkezde denetimli serbestlik müdürlükleri ile koruma kurullarının teşkilatlanması sağlanarak denetimli serbestlik hizmetleri sunulmaya başlanmıştır. Günümüzde, adalet komisyonunun bulunduğu 149 merkezde denetimli serbestlik müdürlükleri ile koruma kurulları faaliyetlerine devam etmektedir. Denetimli serbestlik hizmetleri kapsamında denetimli serbestlik müdürlüklerince; ✓ Şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde denetim ve takibi ile iyileştirme faaliyetleri, ✓ Salıverilme sonrası destek hizmetleri, ✓ Sosyal araştırma raporu hazırlayarak adli mercilere yardımcı olunması görevleri yerine getirilmektedir. İlgili mevzuat uyarınca yargı mercileri (mahkemeler,

Cumhuriyet savcılıkları, infaz hâkimleri) tarafından; * Tutuklamaya Alternatif Adli Kontrol Tedbirleri kapsamında «hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak, konutunu terk etmemek, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek, belirlenen yer veya bölgelere gitmemek» gibi kararlar,   * Şarta Bağlı Erken Tahliye Kararı kapsamında «kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırma, bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurma, belirlenen yer veya bölgelere gitmeme, belirlenen programlara katılma» gibi yükümlülükler, * Tedavi ve Denetimli Serbestlik Kararları kapsamında uyuşturucu madde kullananlara yönelik tedavi ve rehabilitasyon faaliyetleri, * Çocuğun Denetim Altına Alınması Kararı kapsamında yürütülen rehberlik ve iyileştirme çalışmaları, * Adli Para Cezasına Karşılık Kamuya Yararlı Bir İşte Ücretsiz Olarak Çalıştırma Kararı başta olmak üzere 14 farklı karar türünde denetimli serbestlik kararı verilmektedir.   Denetimli serbestlik kararları, Türk Ceza Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu kapsamında verilmektedir. Denetimli serbestlik müdürlüklerinin görevleri, Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinde yer alan “Müdürlük Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu’nun 11, 12, 13, 14 ve 15. maddesinde sayılan ve ilgili mevzuatta verilen görevleri yerine getirir.” maddesi ile ifade edilmiştir. Bu kapsamda; denetimli serbestlik müdürlükleri tarafından aşağıda belirtilen 13 farklı karar türünün infazı gerçekleştirilmektedir.